Հարցեր և առաջադրանքներ

1․ Հասարակության զարգացման ո՞ր փուլում ստեղծվեց գիրը։ Հաղորդակցման աճող պահանջներին ի պատասխան՝ գիրը ստեղծել են հասարակական, մշակույթային բարձր մակարդակ ունեցող ժողովուրդները։Պետությունների ձևավորումով տարբեր երկրներում ստեղծվեցին գրային համակարգեր։
2․ Ինչի՞ հետ է կապված գրի առաջացումը։ երբ առաջացավ պետությունը։ Անհրաժեշտ էր հաշվառել ստացված բերքը, պալատների և տաճարների պահեստներում կուտակվող մթերքի ր այլ իրերի քանակը, հարկերը և այլն։ 
3․ Ե՞րբ է առաջացել եգիպտական գիրը և քանի՞ նշանից է բաղկացած։ Ի՞նչ էին արտահայտում այդ նշանները։Եգիպտական գիրը ստեղծվեց Ք․ա․ 4-րդ հազարամյակի վերջին։ Այն բաղկացած էր ավելի քան 700 նշանից։ Սկզբում յուրաքանչյուր նշան նշանակում էր որևէ բառ կամ նույնիսկ նախադասություն։ Հետագայում նշաններն սկսեցին նաև արտահայտել վանկեր։
4․ Ի՞նչ է սեպագիրը։ Ովքե՞ր են ստեղծել այն։Ք․ա․ 4-րդ հազարամյակի վերջին շումերները ստեղծեցին գաղափարագիրը։ Այն իր տեսքով և բովանդակությամբ նման էր եգիպտական հիերոգլիֆներին։ Կավի կամ քարի վրա դժվար էր կլորավուն նշաններ նկարելը։ Ուստի ժամանակի ընթացքում գաղափարագիրը պարզեցվեց։ Նշանները աստիճանաբար կորցրին իրենց սկզբնական տեսքը։ Դրանք սկսեցին նմանվել սեպերից բաղկացած նշանախմբերի։ Այդ գիրը գիտնականններն անվանեցին սեպագիր։
5․ Ստեղծիր նշան- նկարներ և մեկնաբանիր։

<<^>> եղբայր

<<*>>ընտանիք

• Դո՛ւրս գրիր անծանոթ բառերը, բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր: բովանդակ-բոլոր առատաձեռն-շռայլ հրացանաձիգ-գնդակաձիգ ճախարակ-լիսեռնիկ տեռոր-ահաբեկություն  սրտաճմլիկ-սրտաշարժ
• Բլոգումդ պատմի՛ր, թե ինչ իմացար Թումանյանի մասին՝ կարդալով  ինքնակենսագրությունը:Նրա մասին իմացա շատ նոր տեղեկություններ, իր Թեև քահանա, բայց նշանավոր հրացանաձիգ էր և ձի նստող, իմացա ինչքան խիստ ուսուցիչ է ունեցել որը բնավ նման չե մեր ուսուցիչներին, իմացա որ նա Ներսիսյան դպրոցը չի ավարտել, նա առաջին ոտանավորը գրել է տաս տարեկանում, իրեն համար ամենսիրելի գրողը եղեկ է Շեյքսիրը, տպված ոտանավորների մեջ ամենավաղ գրածը «Շունն ու Կատուն» է եղել:
• Ստեղծագործության ո՞ր մասն ամենից շատ հավանեցիր, գրի՛ր բլոգում։ Հոգո՛ւս հատոր,
  Սըրտի՛ս կըտոր
  Դասիս համար
  Դու մի՛ հոգար.
  Թե կա՛ն դասեր,
  Կա՛ նաև սեր,
  Եվ ի՜նչ զարմանք,
  Ի՛մ աղավնյակ,
  Որ կենդանի
  Մի պատանի
  Սերը սըրտում՝
  Դաս է սերտում։

Առաջադրանքներ՝

1. Նշված արմատներով կազմի՛ր հոդակապով և ածանցավոր բառեր, օրինակ՝

Արմատ՝ արև

Ածանցավոր՝ արև+ային

Հոդակապով՝ արև+ա+ծաղիկ

Թագ —թագավոր

Թագ —թագադիր

Մարդ —մարդիկ

Մարդ —մարդասեր

Գիր —գիրք

Գիր —գրադարան

Մազ —մազոտ

Մազ —մազագանգուր

Դաս —դասագիրք

Դաս —դասական

Ձեռ —ձեռային

Ձեռ —ձեռագործ

Արմատ, ածանց,  հոդակապ

Ա․Արմատը բառի հիմնական իմաստն արտահատող մասն է, հիմքը: Արմատը արտահայտում է բառի հիմնական իմաստը և չի բաժանվում բաղադրիչների:

Օրինակ՝ թագ արմատից ունենք թագավոր, անթագ, թագուհի բառերը:

Բ․Բառի վերջից կամ  սկզբից ավելացող մասնիկները, որոնք փոխում են բառի իմաստը և կազմում նոր բառեր, կոչվում են ածանցներ:

Օրինակ՝ տուն-անտուն, գիր—գրություն, խմոր—խմորեղեն:

Այս բառերի ան, ություն, եղեն մասնիկները ածանցներ են:

Գ․ Ա ձայնավորը, որն իրար է կապում բաղադրյալ բառի տարբեր բաղադրիչները, կոչվում է հոդակապ․ օրինակ՝ ծով+ա+նկար

Առաջադրանքներ՝

1.Տրված բառերը կազմող մասերն առանձնացրո՛ւ: Արմատներն ընդգծիր:

Օրինակ՝ մայրություն – մայր + ություն

անամոթ-ան-ամոթ, ամպոտ-ամպ-ոտ, քարոտ-քար-ոտ, օդային-օդ-ային, դժգոհ-դժ-գոհ, հեռավոր-հեռ-ավոր, բարություն-բար-ություն, գրավոր-գիր-ավոր, անորոշ-ան-որոշ,  տհաճ-տ-հաճ:

2. Գտիր հետևյալ բառերի ընդհանուր արմատները:

ամառանոց, ամառային-ամառ
ջերմություն, ջերմանավ-ջերմ
նավահանգիստ, նավավար-նավ
վարիչ, վարել, ղեկավար-վարել
հազարավոր, հազարամյակ-հազար

3. Կազմիր նոր բառեր հետևյալ արմատներով ու ածանցներով՝

քար, հող, դաս, տուն, երկար, հերոս, սխալ

ային, արան, ավոր, անք, ավուն քարային, հողային, դասարան, տնային, երկարավուն, հերոսային, սխալանք

4. Բառաշարքից առանձնացրո՛ւ  հոդակապ ունեցող բառերը(կան բառեր, որոնցում հոդակապ չկա)։ Հոդակապ ունեցող բառերում գունավորի՛ր արմատները և հոդակապը։

Օրինակ՝ Հյուրախաղ– հյուր+ա+խաղ

Օձաձուկ, լայնարձակ, մրգահյութ,փորձանոթ, հողագունդ, արծաթագործ,նախշազարդ, ալրաղաց, հայազգի, ծաղկափոշի, նույնարմատ, ծառատունկ:

5. Լրացրո՛ւ մեկից ավելի արմատ և ածանց ունեցող (բարդածանցավոր) բառերի շարքը:

• Սառնասրտություն, կիսագնդային, հեռախոսավարուհի, …:

արագաշարժություն, գրագիտություն, մրգաբերություն, կապտաչյա, բառակապակցություն, հայրենասիրություն

6. Բառակապակցությունների իմաստներն արտահայտի՛ր բաղադրյալ բառերով:

• Խիտ սաղարթներ ունեցող,- սաղարթախիտ
• գեղեցիկ քանդակված, -գեղաքանդակ
• նուրբ ճաշակով,-նրբաճաշակ
• լեռնային աշխարհ, -լեռնաշխարհ
• բարձր գագաթ- ունեցող-բարձրագագաթ
• , թմբուկ խփել,-թմբկահարել
• սարսափ ազդող,-սարսափազդու
• ասֆալտով պատված,-ասֆալտապատ
• դանդաղ սահող,-դանդաղասահ
• քաղաքին հատուկ:-քաղաքային

Այս ուսումնական ձմռան մինչև Հունվարի 25 Ես իմ պապիկի օգնությամբ սկսեցի սովորել արաբերեն լեզուն: Սովորել եմ տառերը գրել և հնչել , սովորեցի նաև գրել և փոքր նախադասություններ կազմել: Հետաքրքիր է որ արաբերենը գրում են ձախից աջ և տառերը երբ առանձին են լինում գրում են մի ձև իսկ երբ բառ ենք կազմում տառերը գրվում են իրար կպած, ես շարունակելու եմ սովորել որպեսզի կարողանամ լավ հասկանալ և խոսել: Արաբերեն լեզվում անգլերենի նման երրորդ դեմքի պարագային ունեն առանձին բառեր օրինակ նա աղջկա համար ասում են հիյա իսկ տղու համար հուա:

Ամանորյա ծառի խորհրդանիշը

 Ամանորի և Սուրբ Ծննդյան տոների կապակցությամբ ժողովրդի մոտ սովորություն կա տոնական ծառով՝ տոնածառով տունը զարդարել, որով և ազդարարվում է տոների սկիզբը: Մեզ մոտ ընդունված է եղևնի զարդարել:

Տոնական այդ ծառը Դրախտի Կենաց ծառի խորհուրդն ունի, իսկ եղևնու մշտադալարությունը խորհրդանշում է Աստծու անսպառ բարիքները և անհատնում շնորհները:

Քրիստոնյա աշխարհում եղևնին կոչվում է նաև Ծննդյան ծառ, քանի որ խորհրդավորապես կապվում է Կենդանի Կենաց ծառի` Հիսուս Քրիստոսի հետ։ Իսկ տոնածառի գագաթը պսակող աստղը բեթղեհեմյան աստղն է, որն Արևելքից եկած երեք մոգերին առաջնորդում էր դեպի մսուր, ուր պիտի ծնվեր աշխարհի Փրկիչը։ Եվ ինչպես մոգերն ընծաներ բերեցին Հիսուս Մանկանը, այնպես էլ մենք ընծաներ ենք բերում Կենաց ծառին։

Իսկ գույնզգույն լույսերով ողողված եղևնին խորհրդանշում է այն հոգևոր լույսը, որով լուսավորեց մեր Տերը ողջ աշխարհը:

Տոնածառի ծագման և գործածության մասին կան բազմաթիվ առասպելներ, հեքիաթներ և ավանդություններ, որոնցից մեկի համաձայն՝ Գերմանիային է վերագրվում Սբ. Ծննդյան Տոնի ծառի զարդարման ավանդույթի սկիզբը (16-րդ դար): Իսկ Սբ. Ծննդյան Տոնի ծառի մասին ամենահայտնի և ամենագեղեցիկ լեգենդներից մեկը հետևյալն է.

Երբ Բեթղեհեմի քարայրներից մեկում ծնվեց աշխարհի Փրկիչը, ոչ միայն մարդիկ, այլև քարայրը շրջապատող ծառերն էին յուրովի մասնակցում մեծ խորհրդին: Նրանք ուրախ տարուբերվում էին` ասես խոնարհվելով Օրհնյալ Մանկանը: Բոլորն էլ ցանկանում էին տեսնել նորածին Փրկչին. ծառերն ու թփերը տարածում էին իրենց ճյուղերը` ջանալով տեսնել քարայրի ներսը: Բոլորից երջանիկ էին քարայրի մուտքի մոտ կանգուն երեք ծառերը՝ արմավենին, թթենին ու եղևնին: Երբ շոգն ընկավ, արմավենին պարզեց իր լայն տերևները, որ հով անի Հիսուսին: Թթենին իր տերևները տվեց, որ նրա համար փափուկ անկողին պատրաստեն:

— Իսկ իմ տերևները փշոտ են: Ես ոչինչ չունեմ Մանուկ Հիսուսին տալու,- մտորեց եղևնին ու սկսեց լաց լինել:

Երբ մթնեց, ու երկնքում վառվեցին աստղերը, նրանք որոշեցին օգնել եղևնուն: Կամաց-կամաց աստղիկները ներքև իջան, նստեցին եղևնու ճյուղերին, և նա սկսեց փայլել ու շողշողալ: Երբ փոքրիկ Հիսուսն արթնացավ ու տեսավ փայլփլող ծառը, շատ ուրախացավ: Դա եղավ ամենագեղեցիկ նվերը Հիսուսին:

Այդ օրից սկսած՝ եղևնին դարձավ Ամանորի ծառ, Սուրբ Ծնունդի ծառ:

Նախկինում տոնածառը զարդարվել է խնձորներով՝ խորհրդանշելով պտղաբերությունը, ցորենի հասկերով՝ ի նշան առատության, ինչպես նաև լոբու պատիճներով, որոնք ավանդաբար խորհրդանշում են ընտանիքի ամրությունը, քաղցրավենիքով, ընկույզով, մանրադրամով, փոքրիկ քսակներով՝ որպես առատության ու լիության խորհրդանիշ: 18-րդ դարում տոնածառը սկսեցին զարդարել մոմերով, իսկ էլեկտրականության հայտնագործումից հետո դրանց փոխարինեցին լամպերը: Այսօր տոնածառները զարդարում են տարբեր փայլուն խաղալիքներով, ամանորյա զարդերով:

Պատմեք ուտեստի կամ աղցանի մեջ բանջարեղենի կամ մրգի օգտակար հատկությունների մասին:

Աղցանների մեջ օգտագործում են կիտրոնը հյութը հիմա կներկայացնեմ կիտրոնը հատկությունների մասին

Կիտրոնները վիտամին C-ի հարուստ աղբյուրներ են, որոնց 100 գ օգտագործումը ապահովում է 64 % օրական նորմը։Այս ունիվերսալ մրգում պարունակվում են նաև բազմաթիվ այլ օգտակար վիտամիններ և հանքային նյութեր՝ B խմբի C,E,P վիտամիններ, կալիում, կալցիում, մանգան, պղինձ, ցինկ, ֆոսֆոր, մագնեզիում: Ոչ բոլոր մրգերում կամ բանջարեղենում է հնարավոր գտնել այսպիսի հավաքածու:

Վիտամին C-ի աղբյուր

Վիտամին C-ի պարունակությունը կիտրոնին դարձնում է իմունիտետը ամրապնդելու անփոխարինելի միջոց: Այս ցիտրուսային մրգի մեջ է մտնում նաև կալիում, որը խթանում է ուղեղի և նյարդային համակարգի աշխատանքը: Կալիումը նպաստում է արյան կարմիր գնդիկների առաջացմանը և կարգավորում է արյան ճնշումը: Արդյունքում դու ստանում ես էներգիայի լիցք, մաքրում մաշկը, ստանում ուժեղ իմունիտետ և կենտրոնացած ուշադրություն:

2. pH մակարդակի կարգավորիչ

pH մակարդակը խոսում է քո օրգանիզմի թթվա-հիմնային հավասարակշռության մասին: Բարձր թթվայնությունը բերում է հիվանդությունների և հոգնածության: Շատ հաճախ կարիք է լինում օգնել օրգանիզմին կարգավորել այդ հավասարակշռությունը: Դրա համար հարկավոր է որքան հնարավոր է շատ օգնագործել հիմնային մթերքներ: Կիտրոնը հենց այդպիսի մթերք է:

3. Քաշի նվազեցման օգնական

Եթե քո օրգանիզմում խախտված է հավասարակշռությունը, ապա շատ դժվար է քաշ նվազեցնելը: Առողջ մարմին, առողջ հոգի՝ սա է քաշի նվազեցման ամենաարագ միջոցը: Բացի դրանից կիտրոնը նվազեցնում է քաղցի զգացողությունը:

4. Կիտրոնը բարելավում է մարսողությունը

Մարսողության խանգարումները հաճախ խոսում են լուրջ հիվանդությունների մասին: Կիտրոնը նպաստում է աղիքների մաքրմանը և հեռացնում է բերանի դառնությունը:

5. Այն կօգնի ձերբազատվել սուրճ խմելու սովորությունից

Սուրճն ունի հրաշալի համ և հոտ: Սակայն դրա չափից շատ օգտագործումը վնասում է առողջությունը՝ խանգարում է մարսողությունը, վնասում է նյարդային համակարգը և ատամները: Կիտրոնը կօգնի քեզ ձերբազատվել սուրճ խմելու սովորությունից:

Որպեսզի ամրապնդել առողջությունը, հարկավոր է ամեն օր կիտրոնի հյութ ավելացնել խմելու ջրի մեջ: Նաև այս միրգը կարող է օգնել ավելի նուրբ ընկալել այս կամ այն ուտեստի համը՝ կարևորը չափերը չանցնելն է:

Իմ բլոգում մայրենի բաժնի հղումը Մայրենի 6

նախագծեր — Հայոց դիցարան , Ուսումնական աշուն, Ի՞նչ է միֆը , Ուսումնական ամառ

Ուսումնական առաջին շրջանում անցել ենք շատ բաներ, հայոց լեզու գրքից կատարել ենք առաջադրանքներ սովորելով քերականության նոր կանոններ, ունեցել ենք տեքստային աշխատանքներ որտեղ պետք է տեքստը կարդալ և կատարել տեքտի վերաբելյալ առաջադրանքները, կատարել ենք նաև ստեղծագործական առաջադրանքներ որտեղ վերնագրի հիման վրա գրում ենք պատում:

հայոց լեզու գրքից և այլ քերականական առաջադրանքներից իմ կատարած առաջադրանքները 82-90 , Առաջադրանքներ , առաջադրանքներ, Առաջադրանքներ , Առաջադրանքներ գրքից , Բառերի տեսակներն ըստ ձևի և իմաստի հարաբերության , Գործնական աշխատանք, Առաջադրանքներ , Գործնական առաջադրանքներ 35-45 , Գործնական աշխատանք 22.09 , Գրքից 11-25 , Առաջադրանքների փաթեթ 2 ,Գործնական աշխատանք 08-09 , Գործնական աշխատանք 05.09 , Գործնական աշխատանք․ 04.09

Իսահակյանական (Ավ. Իսահակյան) նախագծերին քո մասնակցությունը: Ավ․ Իսահակյան «Երգի հրապույրը» , Արևի մոտ։ Ավ Իսահակյան

«Սարոյանական օրեր» նախագծին քո մասնակցությունը:Վ. Սարոյանի «Հայն ու հայը», Վ. Սարոյան  «Գեղեցիկ սպիտակ ձիու ամառը» ,Վ. Սարոյան  «Գեղեցիկ սպիտակ ձիու ամառը» մաս 1 , Վիլյամ Սարոյան «Հայ մուկը»

իսկ տարբեր հեղինակների աշխատանքները որ անցել ենք Խորխե Բուկայ «Չեմ կարողացել, չեմ կարողանում ու երբեք էլ չեմ կարողանա» , Թե ինչ ասաց հաճախակի խելագարվող, բայց միշտ ազատամիտ մարդը երիտասարդ թագավորին, ով երբեմն ձանձրանում էր, բայց միշտ ջանում՝ մի բան սովորել , Առասպել Սիզիփոսի մասին , Մխիթար Գոշ «Թագավորի երեք երազը» , Կոմիտասի նամակները . Գրագիր Ջուլիոն։ Էդմոնդո դե Ամիչիս , Դափնե , Աբրահամ Լինքոլնի նամակը իր որդու ուսուցչին , Եզոպոս , Լիվինգստոն Լարնեդիի «Հոր զղջումը» ,  Էդմունդո դե Ամիչիս «Հարգիր ուսուցչիդ»,